Zihinsel Engel



Zihinsel Engellilik Nedir?

Zeka; doğuştan var olan ve hayat boyunca deneyimlerle gelişen problem çözme gücüdür. Bu güçle insan kendisini ve çevresini anlar, olayları muhakeme eder, sonuçlar çıkarır ve uyumla hayatını devam ettirir.

Zihinsel Engellilik; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişimsel dönemde ortaya çıkan, uyumlu davranışlarda görülen yetersizliğe ilaveten dikkat, algılama, bellek ve muhakeme gibi genel zeka fonksiyonları açısından normalin altında olma durumudur. Zihinsel engelli bireyler kişisel bakım, çevreye uyum, dil, iletişim ve duyusal motor becerilerinde yaşıtlarına göre geç ve yavaş gelişirler.

DSM-IV (American Psychatric Association)'e göre zeka geriliği (mental retardasyon) tanısının konulabilmesi için şu üç temel özelliğin olması gerekir:
Genel zeka işlevinin belirgin derecede ortalamanın altında olması.
Yaşadığı toplumdaki kendi yaş grubu ile kıyaslandığında toplumsal beceriler, sorumluluk, iletişim kurma, günlük beceriler ve kendi kendine yeterlilik gibi alanlarda geriliğin olması.
18 yaşından önce başlaması.

Zihinsel Engelliğin Sebepleri Nelerdir?

Hafif derecede zihinsel engelli bireylerin pek çoğunda (tüm zihinsel engellilerin yaklaşık %90'ını oluşturur), belirgin bir biyolojik nedene rastlanmadığı için, nedenlerinin belirlenmesi çoğu zaman güç olmaktadır. Ancak orta ve ağır derecede zihinsel engelliliğe genellikle biyolojik etkenlerin neden olduğu saptanmıştır. Genel olarak bilinen nedenler üç ana başlık altında toplanabilir:

Doğum Öncesi Oluşan Nedenler:
Annenin yaşı
Annenin beslenmesi (yeterince iyot alamamak ya da yetersiz beslenme)
Hamilelik döneminde kullanılan ilaçlar
Radyasyona maruz kalma
İçki, sigara, uyuşturucu gibi alışkanlıklar
Psikolojik sorunlar
Akraba evliliği
Annenin hamilelik döneminde geçirdiği hastalıklar (Rubella-kızamıkçık, frengi, toksoplazma gibi)
Zehirlenmeler, Kazalar, travmalar
Anne-çocuk arasındaki kan uyuşmazlığı
Kalıtsal kökenli metabolizma bozuklukları olan galaktoz, fenilketonori ve bazı beyin hastalıkları, kromozom yapısındaki bozukluklar.


Doğum Sırası Oluşan Nedenler:

Erken veya geç doğum
Kordon dolanması
Güç ve riskli doğum
Vakum-forseps gibi aletlerin özellikle uzman olmayan kişilerce kullanılması
Doğumun hijyenik olmayan ortamlarda yapılması
Doğum Sonrasında Oluşan Nedenler:
Çocuğun geçirdiği hastalıklar (menenjit, beyin iltihabı),
Zehirlenmeler
Hastalıklarda yanlış ve geç müdahale
Beslenme bozuklukları (yetersiz ve dengesiz beslenme)
Kazalar, travmalar ve yetersiz çevre koşulları v.s.